Intervisie-begeleider opleiden of extern inhuren

Intervisie-begeleider opleiden of extern inhuren?

Jullie organisatie wil intervisie structureel inzetten: super goed! De intentie is er, de motivatie is er, maar wie gaan de groepen begeleiden? Een externe begeleider inhuren voor tientallen teams wordt al snel duur en lastig te plannen. Zelf een intervisie-begeleider opleiden klinkt aantrekkelijk. Maar werkt het ook echt in een organisatie met honderden medewerkers? 

Worstel je met die keuze, dan is dit artikel voor jou. We hebben de keuze tussen intern en extern op een rij gezet, met een stappenplan om interne begeleiders goed op te leiden en te borgen.

Voor alle mand-liefhebbers, een kort antwoord

Voor organisaties met meerdere intervisiegroepen is het opleiden van eigen intervisie-begeleiders meestal de meest duurzame keuze: het is op termijn goedkoper en intervisie wordt onderdeel van de bedrijfscultuur. De kanttekening: het werkt alleen als je begeleiders goed traint, in de context van de organisatie, ze na de training ondersteunt en intervisie organisatorisch borgt in de organisatie. Onze aanpak is daarop gebaseerd: eerst extern starten, dan opleiden, dan overnemen. Het laat keer op keer weer het beste resultaat zien. 

Waarom kiezen grote organisaties voor interne intervisie-begeleiders?

Intervisie draait om ritme: een vaste groep die meerdere keren per jaar samenkomt om van leervragen en werkgerelateerde casussen te leren. Wil je eerst de basis scherp hebben? Lees dan wat intervisie precies is en hoe het verschilt van coaching en supervisie. 
In een organisatie met tien, twintig of vijftig groepen, loopt het aantal begeleide sessies al snel op. Dan spelen er drie vragen die we vooraf beantwoorden:

1. Kosten: externe begeleiding per sessie is prima voor een pilot. Maar bij meer dan 10 groepen in één organisatie wegen deze kosten van externe begeleiding vaak erg zwaar. 
2. Continuïteit: een interne begeleider kent de organisatie, de klanten/cliënten en de cultuur. Vaak gaat planning een stuk makkelijker. Let wel: de valkuil is dat het verplaatsen en daarmee het uitvallen van groepen óók veel voorkomt. 
3. Eigenaarschap: als intervisie van 'buiten' komt, blijft het een project. Als eigen mensen het dragen, wordt het sneller een gewoonte.

Intern of extern: wat zijn de verschillen? 

Een belangrijk aandachtspunt in onze optiek is de rolvermenging bij intern opgeleide begeleiders. Een teamleider die de intervisie van zijn eigen team begeleidt (oej...), maakt het deelnemers lastig om open te zijn. Er is minder spychologische veiligheid waardoor kwetsbaarheid niet voor de hand ligt. Wij kijken altijd mee en adviseren in wie welke groep het beste kan begeleiden. Zo begeleiden interne begeleiders bij voorkeur alleen groepen buiten hun hiërarchische lijn. 

Wie is geschikt als interne intervisie-begeleider?

Niet iedere enthousiaste collega is automatisch een goede begeleider. Je kent misschien wel de types in je organisatie die altijd staan te springen om dit soort functies, waarbij jij eigenlijk al weet dat de competenties niet toereikend zijn. In dat geval: niet doen! 

Gebruik deze lijst om te checken of die desbetreffende collega een goede intervisie-begeleider kan worden:

• Kan goed luisteren en doorvragen zonder zelf suggesties te doen of sturend te zijn;
• Heeft ervaring in het vak van de deelnemers (herkenbaarheid) maar geen leidinggevende rol over hen;
• Kan structuur en tijd (!) bewaken en tegelijkertijd ruimte laten voor stilte en emotie;
• Heeft tijd: reken naast de sessies ook op voorbereiding en eigen ontwikkeling (ongeveer 30 minuten per intervisie-sessie). 
• Wordt gesteund door eigen leidinggevende. 

Advies: kies liever een kleine groep sterke begeleiders en start met een selectie van de groepen dan meerdere 'vrijwilligers' waarbij jij twijfelt aan hun competenties. Kwaliteit van de begeleiding bepaalt of de deelnemers gemotiveerd worden en blijven en blijven komen, of dat het een klaaguurtje wordt en intervisie een stille dood sterft. Zonde van alle tijd en energie! 

Hoe leid je een intervisie-begeleider goed op? Een stappenplan.

Laten we beginnen met te vermelden dat externe expertise in huis halen echt een must is. Intervisie doe je er niet 'zomaar even bij'. is dit een verkooppraatje? Een beetje, maar echt: al neem je alléén het intervisie-fundament af waarbij we je helpen om het goed neer te zetten in de organisatie, dat is echt al winst als het gaat om het duurzaam inzetten van intervisie. 

Afijn, dan nu het echte stappenplan. 

1. Bepaal je doel en de omvang: welke teams, hoeveel groepen en in welk ritme? Koppel je intervisie aan concrete doelen? Of wil je eigen inbreng stimuleren en laat je deelnemers volledig vrij? 
2. Selecteer geschikte kandidaten voor rol als intervisie-begeleider met de checklist hierboven. Maak afspraken over de tijd, de rol, de opleiding en de bij- en nascholing van de begeleiders.
3. Train vaardigheden, niet alleen kennis. Een goede training laat begeleiders oefenen met een vaste structuur, met het opstellen van een goede casus en leervraag en met de keuze uit methodieken. Het gaat om het begeleiden van de deelnemers in de juiste richting, niet het zelf goed kunnen uitvoeren van de intervisie.
4. Start begeleid als je het ons vraagt. Laat nieuwe begeleiders deelnemen aan sessies met een ervaren begeleider voordat ze opgeleid worden. Weten wat er gebeurt en wat intervisie kan doen, is het beste begin. En laten we eerlijk zijn: intervisie wordt op zoveel verschillende manieren gegeven dat iedereen er een andere ervaring mee heeft.
5. Organiseer intervisie voor de begeleiders. Want ja, die hebben óók recht op intervisie! Ze hebben zelf die plek nodig om vragen te bespreken en twijfels te uiten. Zij worden alleen zo vaak zelf vergeten...
6. Borg en evalueer. Leg je afspraken over ritme, groepssamenstellingen, evaluatiemomenten en begeleiders vast. Evalueer op de kwaliteit van de intervisie en de begeleiders. Zonder meetpunt is er geen gerichte ontwikkeling mogelijk. Meer weten over borging? Lees het in ons artikel over kosten, verplichtingen en duurzame borging van intervisie.

Praktijkvoorbeeld: van pilot naar eigen begeleiders

In een zorgorganisatie met ongeveer 700 tot 800 medewerkers zijn we gestart met het begeleiden van twee groepen. We startten met de teamleiders en die waren zo enthousiast dat ze dit ook in hun teams wilden. De tussenstand na een jaar? Van 2 naar 10 groepen in deze organisatie. 

Externe begeleiding voor al die groepen past niet in het opleidingsbudget. Dan denken wij graag mee; we gaan intern opleiden. De organisatie selecteert zes ervaren verpleegkundigen en een kwaliteitsadviseur die intern de driedaagse training volgen. 

Ze begeleiden hun eerste twee intervisies met een extern begeleider van intervisie-begeleiding en komen daarna elk kwartaal bij elkaar voor een eigen intervisie. Deze intervisie wordt begeleid door één van onze begeleiders. Indien noodzakelijk wordt er nog verder getraind in specifieke vaardigheden. 

Na 3 jaar draait intervisie grotendeels intern. De externe begeleider vanuit ons komt alleen nog voor de intervisie van de begeleiders, eventuele workshops en een halfjaarlijkse evaluatie. 

Zo helpen wij organisaties

intervisie-begeleiding.nl is specialist in begeleide intervisie en het opleiden van interne intervisie-begeleiders voor organisaties in e zorg, het onderwijs, de (semi-)overheid en stichtingen en coöperaties. Met kantoor gevestigd in Nijmegen, maar met meer dan 20 begeleiders actief door heel Nederland. We ondersteunen organisaties bij elke stap: 

•  Begeleiden van intervisie-trajecten - waarbij we intervisies binnen de organisaties neerzetten en begeleiden met altijd een begeleider uit de buurt en met de juiste achtergrond. 
• Training tot intervisie-begeleider - een driedaagse, gecertificeerde training in kleine groepen (maximaal 6 deelnemers per trainer). Te volgen via open inschrijving op verschillende locaties: Zwolle, Amsterdam, Nijmegen, Utrecht en Breda. 
• In-company-traject - voor organisaties die intervisie organisatiebreed in willen zetten: van externe begeleiding naar intern opleiden van interne intervisie-begeleiders, supervisie en borging. We begeleiden tot jullie het écht zelfstandig kunnen organiseren. 
• Online cursus intervisie begeleiden - voor begeleiders die hun vaardigheden willen opfrissen en in hun eigen tempo willen leren. 

Veelgestelde vragen 

Hoe lang duurt het om een intervisiebegeleider op te leiden?

Onze training tot Intervisie-begeleider bestaat uit drie trainingsdagen. Daarna is het belangrijk dat begeleiders direct gaan oefenen in de praktijk, bij voorkeur de eerste sessies samen met een ervaren begeleider van intervisie-begeleiding. Reken op enkele maanden voordat een nieuwe begeleider zelfstandig en met vertrouwen een groep begeleidt.

Kan een leidinggevende de intervisie van het eigen team begeleiden?

Dat raden we meestal af. Deelnemers zijn minder open als hun leidinggevende meekijkt (en aan het einde van het jaar bepaalt of ze wel of geen salarisverhoging krijgen), zeker bij casussen over fouten of twijfels. Een leidinggevende kan wel goed intervisiegroepen in een andere afdeling begeleiden of intervisie faciliteren door tijd en ruimte vrij te maken.

Hoeveel interne intervisie-begeleiders heeft een organisatie nodig?

Dat hangt af van het aantal groepen en het ritme. Een begeleider kan doorgaans enkele groepen naast het eigen werk begeleiden. In grote lijnen kun je uitgaan van 3 tot 7 groepen per begeleider. Zo houd je de begeleiders in het ritme en is het vaak passend te houden in hun agenda's. 

Wat is het verschil tussen een training en een in-company traject?

Een training leert begeleiders het vak. Een in-company traject gaat verder: het omvat ook de opstart van groepen aan de hand van een samen op te stellen intervisie-fundament, begeleiding van nieuwe begeleiders, supervisie en afspraken over borging. Voor grotere organisaties (meer dan 300 FTE) die intervisie organisatiebreed willen invoeren, is dat vaak de duurzamere route.

Tot slot: maak intervisie van jullie zelf 

Zelf intervisie-begeleiders opleiden is voor een grote organisatie (300 FTE+) een logische stap om intervisie betaalbaar en passend te maken. De sleutel ligt voor wat ons betreft in zorgvuldige selectie, een training en een duurzaam fundament waar leidinggevenden achterstaan. 

Wil je weten welke route bij jullie organisatie past? We plannen graag een gesprek om de randvoorwaarden, jullie wensen en behoeften en onze aanpak rustig te bespreken in een gratis kennismaking.